อุษามาศ เสียมภักดี นักวิจัยอาวุโส (ศูนย์พหุวัฒนธรรมและนโยบายการศึกษา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่)

 บทความเรื่อง การจัดการการศึกษาภายใต้สถานการณ์การแพร่ระบาดของ COVID-19: กรณีศึกษาของสหรัฐอเมริกา อังกฤษ จีน ญี่ปุ่น และไทย

โดย อุษามาศ เสียมภักดีนักวิจัยอาวุโส (ศูนย์พหุวัฒนธรรมและนโยบายการศึกษา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่)

        ได้กล่าวถึงปัญหาวิกฤติด้านการศึกษาที่เกิดขึ้นจากการระบาดของไวรัส COVID-19 ซึ่งปัญหาดังกล่าวเป็นปัญหาที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน เนื่องในช่วงการระบาดของ COVID-19 ทำให้โรงเรียนจำนวนมากถูกปิด มีการยุติการเรียนการสอนในสถานศึกษา เด็กและเยาวชนกว่าหนึ่งพันล้านคนได้รับผลกระทบจากการปิดโรงเรียนและความไม่เท่าเทียมในการเข้าถึงศึกษาถูกซ้ำเติมให้แย่กว่าที่เป็นอยู่ สิ่งที่น่ากลัวกว่าการปิดโรงเรียนตามมาตรการการควบคุมโรคที่อาจจะเกิดขึ้นในภาวะชั่วคราว คือ การที่เด็กจำนวนมากเสี่ยงที่จะกลายเป็นคนตกหล่นจากระบบการศึกษาแบบถาวรและส่งผลต่อเนื่องไปถึงคุณภาพชีวิตของเยาวชนและการพัฒนามนุษย์ (Human Development)   โดยเฉพาะเด็กที่มีฐานะยากจนจะได้รับผลกระทบมากที่สุด

         แม้หลายประเทศในภูมิภาคมีการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น โดยการเปิดเรียนสลับการปิดเรียนเป็นระยะ แต่การดำเนินการลักษณะนี้ไม่ประสบความสำเร็จเท่าที่ควรเพราะไม่ได้ช่วยให้สถานการณ์การเข้าถึงการศึกษาของเด็กดีขึ้น หรือการใช้มาตราการในการการใช้เทคโนโลยีเพื่อการศึกษา (Education Technology – EdTech) เป็นการทดแทนการปิดโรงรียนหรือการใช้เทคโนโลยีเพื่อการศึกษาเป็นเครื่องมือการเรียนรู้แบบคู่ขนานไปกับการเรียนในชั้นเรียน แต่นโยบายดังกล่าวไม่ประสบความสำเร็จเท่าที่ควรเช่นกัน เพราะปัญหาที่ใหญ่กว่านั้นคือ เด็กที่มีฐานะยากจนขาดโอกาสในการเข้าถึงอินเตอร์เนต ไม่มีคอมพิวเตอร์ แท็ปเลต โทรทัศน์ ทำให้เด็กเหล่านี้ไม่สามารถเข้าถึงการใช้เทคโนโลยีเพื่อการเรียนรู้ที่บ้าน (Home-based Learning) สิ่งเหล่านี้นำมาซึ่งความกังวลในระยะยาวที่เด็กและเยาวชนกลุ่มนี้จะเป็นผู้ตกหล่นทางการศึกษาอย่างถาวร

         ดังนั้น ข้อคำนึงและข้อวิพากษ์ว่าด้วยการจัดการศึกษาภายใต้สถานการณ์เฉพาะอย่างการเกิดโรคระบาดของ COVID-19 จึงเป็นสิ่งท้าทายยิ่งสำหรับการกำหนดในเชิงนโยบายและการบริหารจัดการการศึกษาที่จะต้องมีการศึกษาในเชิงลึกและพิจารณาประเด็นที่เกี่ยวข้องอย่างรอบด้านเพื่อแสวงหาแนวทางการจัดการศึกษาที่เหมาะสมทั้งต่อการรับมือในสถานการณ์ปัจจุบัน ตลอดจน ผลกระทบที่มีต่อคุณภาพทางการศึกษาของเด็กและเยาวชนและระบบการศึกษาในระยะยาว